অসমৰ জনজাতীয় বয়ন শিল্প: বড়ো, মিচিং আৰু কাৰ্বি টেক্সটাইলৰ যাদুকৰী ৰূপ
Read this in – English/বাংলা/हिन्दी
অসমৰ নাম শুনিলেই আমাৰ চকুৰ আগলৈ ভাহি আহে সোণালী মুগা অথবা শুভ্ৰ পাত চিল্কৰ কথা। কিন্তু অসমৰ বস্ত্ৰশিল্পৰ কেনভাচ কেৱল এই দুটা ৰঙতে সীমাবদ্ধ নহয়। এই ৰাজ্যৰ পাহাৰ আৰু ভৈয়ামত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনজাতিসমূহৰ নিজস্ব সুকীয়া তাঁতশিল্প আছে, যি ৰঙৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু জ্যামিতিক আৰ্হিত অতুলনীয়।
আজি Vunavya-ৰ এই ব্লগত আমি জানিম অসমৰ তিনিটা প্ৰধান জনজাতি—বড়ো, মিচিং আৰু কাৰ্বি সম্প্ৰদায়ৰ অনন্য বয়নশৈলীৰ বিষয়ে।
১. বড়ো (Bodo) টেক্সটাইল: প্ৰকৃতিৰ ছাঁয়া আৰু ‘দখনা’
বড়ো জনজাতি অসমৰ অন্যতম বৃহৎ আৰু প্ৰাচীন জনজাতি। বড়ো মহিলাসকলৰ পৰম্পৰাগত সাজযোৰৰ নাম হ’ল ‘দখনা’ (Dokhona)।
- আৰ্হি আৰু বৈশিষ্ট্য: দখনাৰ জমিন সাধাৰণতে উজ্জ্বল হালধীয়া ৰঙৰ হয় (যাক তেওঁলোকে ‘Gwtham’ বোলে)। ইয়াৰ ওপৰত অতি দৃষ্টিনন্দন মটিফ গোঁঠা থাকে। বড়ো বয়নৰ মূল অনুপ্ৰেৰণাই হ’ল প্ৰকৃতি। তেওঁলোকৰ কাপোৰত ‘পাহাৰ’ (Hajw Agor) বা বিভিন্ন ‘ফুল’-ৰ মটিফ নিখুঁতভাৱে ফুটাই তোলা হয়। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁলোকে বোৱা ‘আৰনাই’ (Aronai) বা স্কাৰ্ফ সন্মান প্ৰদৰ্শনৰ বাবে সমগ্ৰ ভাৰততে বিখ্যাত।
- আনুমানিক দাম: এযোৰ খাঁটি হাতে বোৱা সুতাৰ দখনা আৰু আৰনাই চেটৰ দাম সাধাৰণতে ১,৫০০ ৰ পৰা ৪,০০০ টকাৰ ভিতৰত হয়।
২. মিচিং (Mising) টেক্সটাইল: জ্যামিতিক আৰ্হিৰ মাষ্টাৰপিচ
ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ পাৰত বসবাস কৰা মিচিং জনজাতিৰ শিপিনীসকল অতি নিপুণ।
- আৰ্হি আৰু বৈশিষ্ট্য: মিচিং মহিলাৰ প্ৰধান সাজ হ’ল ‘এগে’ (তলৰ অংশ) আৰু ‘গাচেং’ (ওপৰৰ অংশ)। কিন্তু তেওঁলোকৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত বয়ন হ’ল ‘মিৰিজিম’ (Mirijim), যি মূলতঃ এখন গধুৰ চাদৰ। মিৰিজিমৰ আৰ্হিত ক’লা, ৰঙা, বগা আৰু হালধীয়া ৰঙৰ তীব্ৰ বৈপৰীত্য (Contrast) দেখা যায়। নিখুঁত জ্যামিতিক আকাৰ, যেনে—ত্ৰিভুজ বা ৰম্বাছ তেওঁলোকৰ বয়নৰ প্ৰধান আকৰ্ষণ।
- আনুমানিক দাম: মিচিং শিপিনীৰ হাতে বোৱা পৰম্পৰাগত মিৰিজিম চাদৰৰ দাম সাধাৰণতে ২,০০০ টকাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৪,৫০০ টকা পৰ্যন্ত হয়।
৩. কাৰ্বি (Karbi) বয়ন: ৰঙা-ক’লাৰ উজ্জ্বল আভিজাত্য
পাহাৰীয়া জনজাতি কাৰ্বিসকলৰ বয়নশৈলী অতি উজ্জ্বল।
- আৰ্হি আৰু বৈশিষ্ট্য: কাৰ্বি মহিলাৰ পৰম্পৰাগত সাজযোৰক ‘পিনি’ (Pini) বা ‘পেকক’ (Pekok) বুলি কোৱা হয়। তেওঁলোকৰ কাপোৰত সাধাৰণতে ৰঙা আৰু ক’লা ৰঙৰ সুন্দৰ প্ৰাধান্য দেখা যায়। ক’লা জমিনৰ ওপৰত গাঢ় ৰঙা ৰঙৰ ষ্ট্ৰাইপ বা জ্যামিতিক ফুল বাছি উলিওৱা হয়, যি দেখিবলৈ অতি ৰাজকীয়।
- আনুমানিক দাম: পোণপটীয়াভাৱে কাৰ্বি শিপিনীৰ পৰা কিনা এযোৰ পৰম্পৰাগত পিনি বা পেকক চেটৰ দাম সাধাৰণতে ১,২০০ টকাৰ পৰা ৩,৫০০ টকাৰ ভিতৰত থাকে।
বড়ো, মিচিং বা কাৰ্বি—এই জনজাতীয় বয়নসমূহ কেৱল পিন্ধা কাপোৰেই নহয়, এইবোৰ ভাৰতৰ প্ৰাচীন শিল্পকলাৰ এক অমূল্য সম্পদ। Vunavya বিশ্বাস কৰে যে এই পৰম্পৰাগত বয়নসমূহক সমগ্ৰ ভাৰতৰ মানুহৰ কাষলৈ লৈ যোৱাটোৱেই হ’ল এই শিল্পক জীয়াই ৰখাৰ আটাইতকৈ ভাল উপায়।