অসমৰ গামোচা: কেৱল এখন কাপোৰ নহয়, এক সাংস্কৃতিক পৰিচয়
Read this in –বাংলা/हिन्दी/English
বাঙালী হিচাপে ‘গামছা’ শব্দটো আমাৰ সকলোৰে বাবে খুবেই পৰিচিত। দৈনন্দিন জীৱনৰ বিভিন্ন কামত এই সুতীয়া কাপোৰখনৰ ব্যৱহাৰ অপৰিহাৰ্য। কিন্তু আপুনি যদি অসমলৈ যায়, তেন্তে এই গামছাৰেই এক ৰাজকীয় আৰু পৰম শ্ৰদ্ধেয় ৰূপ দেখিবলৈ পাব, যাক অসমৰ মানুহে মৰমতে ‘গামোচা’ (Gamosa) বুলি কয়।
বাহিৰৰ পৰা দেখাত ই এখন সাধাৰণ কাপোৰ যেন লাগিলেও, অসমৰ মানুহৰ বাবে ই কেৱল গা মচা কাপোৰ নহয়; ই তেওঁলোকৰ সন্মান, আতিথ্য আৰু পৰম আৱেগৰ প্ৰতীক। আহক, আজি Vunavya-ৰ সৈতে জানো অসমৰ এই বিশ্ববিখ্যাত গামোচাৰ আঁৰৰ কাহিনী আৰু ইয়াৰ অসামান্য সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব।
গামোচা কি?
আখৰিক অৰ্থত ক’বলৈ গ’লে, ‘গা’ আৰু ‘মচা’ এই দুটা শব্দ মিলি গামোচা শব্দটোৰ সৃষ্টি হৈছে। কিন্তু ইয়াৰ বাহ্যিক ৰূপ সাধাৰণ গামছাৰ দৰে নহয়। পৰম্পৰাগত গামোচা মূলতঃ বগা সুতাৰে বোৱা হয় আৰু ইয়াৰ তিনিফালে থাকে গাঢ় ৰঙা ৰঙৰ বৰ্ডাৰ (যাক ‘আঁচু’ বোলা হয়)। চতুৰ্থ ফালটোত হাতেৰে বোৱা অত্যন্ত ধুনীয়া আৰু নিখুঁত ৰঙা ৰঙৰ ফুল বা আৰ্হি থাকে। এই ৰঙা আৰু বগাৰ সংমিশ্ৰণেই গামোচাক এক অনন্য সৌন্দৰ্য প্ৰদান কৰে।
অসমৰ সমাজত গামোচাৰ গুৰুত্ব
অসমৰ সংস্কৃতিত এনে কোনো উৎসৱ বা শুভকাম নাই, যি গামোচাৰ অবিহনে সম্পূৰ্ণ হ’ব পাৰে:
- সন্মান আৰু আতিথ্য: আলহী আহিলে ফুলৰ মালাৰ সলনি এই সুন্দৰ গামোচা পিন্ধাই আদৰণি জনোৱা হয়।
- বিহুৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ (বিহুৱান): অসমৰ বাপতিসাহোন উৎসৱ ‘ৰঙালী বিহু’ত সৰুৱে ডাঙৰক শ্ৰদ্ধা জনাবলৈ যি নতুন গামোচা উপহাৰ দিয়ে, তাক ‘বিহুৱান’ বোলা হয়।
- ধৰ্মীয় আচাৰ: নামঘৰত পবিত্ৰ ‘থাপনা’ ঢাকিবলৈ বগা গামোচা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
প্ৰকাৰভেদ, দাম আৰু বিশেষত্ব
১. উকা গামোচা: ই একেবাৰে সাধাৰণ, কোনো আৰ্হি নোহোৱা ৰঙা বৰ্ডাৰৰ গামোচা, যি দৈনন্দিন কামত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ দাম সাধাৰণতে ২০০ ৰ পৰা ৩০০ টকাৰ ভিতৰত হয়। ২. ফুলাম গামোচা: ই হ’ল সেই বিখ্যাত গামোচা, যাৰ এফালে ধুনীয়া ফুল বা জ্যামিতিক আৰ্হি বোৱা থাকে। সুতাৰ মান আৰু আৰ্হিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এখন হাতে বোৱা ফুলাম গামোচাৰ দাম ৪০০ ৰ পৰা ১,২০০ টকালৈকে হ’ব পাৰে।
ইয়াৰ উপৰিও বিয়া বা বিশেষ উৎসৱৰ বাবে মুগা বা পাত চিল্কেৰে (Pat Silk) গামোচা বোৱা হয়, যাৰ দাম ২,৫০০ টকাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৫,০০০ টকালৈকে হ’ব পাৰে।
জিআই (GI) টেগ আৰু ঐতিহ্য
অসমৰ শিপিনীসকলৰ অসামান্য দক্ষতাৰ ফচল এই গামোচাই শেহতীয়াকৈ ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা ‘ভৌগোলিক নিৰ্দেশক’ বা জিআই (GI) টেগ লাভ কৰিছে।
Vunavya ৰ লক্ষ্য হ’ল সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষৰ এনেধৰণৰ খাঁটি জিআই টেগযুক্ত সামগ্ৰীসমূহ আপোনালোকৰ কাষলৈ লৈ অহা। কাৰণ এখন হাতে বোৱা গামোচা কিনা মানে কেৱল কাপোৰ কিনা নহয়, ই এক প্ৰাচীন শিল্পকলাক সন্মান জনোৱা।