শুভ্ৰতা আৰু ৰাজকীয় আভিজাত্যৰ প্ৰতীক: অসমৰ পৰম্পৰাগত পাত চিল্ক (Paat Silk)
Read this in – English/हिन्दी/বাংলা
অসমৰ চহকী তাঁতশিল্পৰ কথা ক’বলৈ গ’লে যি তিনিবিধ চিল্কৰ নাম আটাইতকৈ আগত আহে, সেয়া হ’ল— মুগা, এৰী আৰু পাত। সোণালী মুগা আৰু পৰিৱেশ অনুকূল এৰী চিল্কৰ পিছত আজি আমি কথা পাতিম অসমৰ চিল্ক ত্ৰয়ীৰ আটাইতকৈ ৰাজকীয় আৰু উজ্জ্বল ৰত্নটিৰ বিষয়ে, যাৰ নাম ‘পাত চিল্ক’ (Paat Silk)।
আপুনি যদি এনে কোনো চিল্কৰ সন্ধান কৰি আছে যিয়ে স্নিগ্ধতা, শুভ্ৰতা আৰু ৰাজকীয় আভিজাত্য—এই তিনিওটাৰ নিখুঁত মিলন ঘটায়, তেন্তে পাত চিল্কতকৈ ভাল বিকল্প আন একো হ’ব নোৱাৰে।
পাত চিল্ক কি আৰু ইয়াৰ উৎপত্তি ক’ত?
পাত চিল্ক হ’ল অসমৰ নিজস্ব উচ্চমানৰ মালবেৰী (Mulberry) চিল্ক। ই ‘বম্বিক্স টেক্সটৰ’ (Bombyx textor) নামৰ এবিধ বিশেষ প্ৰজাতিৰ ৰেচম পোকৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। এই পোকবোৰ মূলতঃ নুনি গছৰ পাত খাই জীয়াই থাকে। এই কাৰণেই পাত চিল্কক বহু সময়ত স্থানীয় ভাষাত ‘নুনি পাত’ (Nuni Paat) বুলি কোৱা হয়।
পাত চিল্কৰ অনন্য বৈশিষ্ট্য
পাত চিল্কে ইয়াৰ কিছুমান নিজস্ব বৈশিষ্ট্যৰ বাবে বিশ্বজুৰি খ্যাতি অৰ্জন কৰিছে:
১. প্ৰাকৃতিক শুভ্ৰতা: পাত চিল্কৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু চকুত লগা বৈশিষ্ট্য হ’ল ইয়াৰ ৰং। ই প্ৰাকৃতিকভাৱেই অত্যন্ত উজ্জ্বল বগা (Brilliant White) বা অফ-হোৱাইট (ঘিউ) ৰঙৰ হয়। ইয়াৰ এই পবিত্ৰ শুভ্ৰতাৰ বাবেই ই অসমৰ সংস্কৃতিত এক অত্যন্ত সন্মানজনক স্থান দখল কৰি আছে।
২. মসৃণতা আৰু উজ্জ্বলতা: মুগা বা এৰী চিল্কৰ তুলনাত পাত চিল্ক বহুত বেছি মসৃণ, মিহি আৰু জিলিকি থকা হয়। পোহৰৰ প্ৰতিফলনত এই চিল্কে এক মায়াবী আভা সৃষ্টি কৰে।
৩. মজবুত বোৱন: পাতল আৰু মিহি যেন লাগিলেও, পাত চিল্কৰ সুতা অত্যন্ত মজবুত। সঠিক যতন ল’লে এই চিল্কে প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্ম ধৰি ইয়াৰ উজ্জ্বলতা বজাই ৰাখিব পাৰে।
আৰ্হি আৰু মটিফ (Design & Motifs)
হেণ্ডলুমত বোৱা পাত চিল্কৰ বগা বা ঘিউ ৰঙৰ জমিনখন যেন শিপিনীসকলৰ বাবে এখন কেনভাচৰ দৰে! এই বগা জমিনৰ ওপৰত যেতিয়া ৰঙা, নীলা, সেউজীয়া সুতা বা সোণালী-ৰূপালী জৰীৰ কাম (Extra Weft technique) কৰা হয়, তেতিয়া ই এক অপূৰ্ব ৰূপ ধাৰণ কৰে।
পাত চিল্কত অসমৰ পৰম্পৰাগত বিভিন্ন আৰ্হি ফুটি উঠে। ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় হ’ল:
- কিংখাপ (Kingkhap): অসমৰ ৰাজকীয় দৰবাৰৰ প্ৰতীক।
- জাঁপি (Japi): অসমৰ পৰম্পৰাগত মূৰৰ টুপী।
- গছ বুটা (Gos Buta): সৰু সৰু গছ বা ফুলৰ আৰ্হি।
- মীনাকৰী কাম: বেলেগ ৰঙৰ সুতাৰে আৰ্হিৰ ভিতৰত ৰং ভৰোৱাৰ অত্যন্ত সুক্ষ্ম কাম।
আধুনিক ফেশ্বন আৰু ঐতিহ্য
অসমৰ বিয়াৰ কইনাৰ সাজ পাত চিল্কৰ অবিহনে অসম্পূৰ্ণ। কইনাৰ বাবে সোণৰ জৰীৰ কাম কৰা বগা পাত চিল্কৰ মেখেলা চাদৰ অসমৰ এক প্ৰাচীন ঐতিহ্য। অৱশ্যে বৰ্তমান যুগত মেখেলা চাদৰৰ লগতে পাত চিল্কৰে অত্যন্ত আকৰ্ষণীয় শাৰী, লেহেংগা, কুৰ্তা আৰু স্কাৰ্ফ তৈয়াৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উজ্জ্বল ৰঙৰ বাবে যিকোনো পাৰ্টী বা বিয়াৰ অনুষ্ঠানত পাত চিল্কৰ শাৰীয়ে আপোনাক সকলোতকৈ সুকীয়া কৰি তুলিব।
পাত চিল্ক শাৰীৰ দাম কিমান?
বিশুদ্ধ পাত চিল্ক সম্পূৰ্ণৰূপে হাতেৰে বোৱা হয় আৰু ইয়াত অতি সূক্ষ্ম জৰীৰ কাম থাকে, সেয়েহে ইয়াৰ দাম মেচিনত বোৱা সাধাৰণ চিল্কতকৈ কিছু বেছি। সাধাৰণ আৰ্হিৰ এখন বিশুদ্ধ পাত চিল্ক শাৰী বা মেখেলা চাদৰৰ দাম সাধাৰণতে ৮,০০০ ৰ পৰা ১০,০০০ টকাৰ পৰা আৰম্ভ হয়। অৱশ্যে বিয়াৰ কইনাৰ বাবে গধুৰ সোণোৱালী জৰী বা মীনাকৰী কাম কৰা সাজৰ দাম আৰ্হি অনুসৰি ২০,০০০ ৰ পৰা ৫০,০০০ টকা বা তাতোকৈ বেছি হ’ব পাৰে। খাঁটি হেণ্ডলুম শাৰীৰ সঠিক দাম আৰু গুণগত মানৰ নিশ্চয়তা পাবলৈ Vunavya ৰ সংগ্ৰহ চাবলৈ নাপাহৰিব।
পাত চিল্কৰ যতন কেনেকৈ ল’ব?
- পাত চিল্কৰ আচল উজ্জ্বলতা ধৰি ৰাখিবলৈ সদায় ড্ৰাই ক্লিন (Dry Clean) কৰোৱাই আটাইতকৈ নিৰাপদ।
- পোনপটীয়া চোকা ৰ’দত এই চিল্ক নুশুকুৱাব, ইয়াৰ ফলত বগা ৰং হালধীয়া হৈ যাব পাৰে।
- আলমাৰীত ৰখাৰ সময়ত কপাহী কাপোৰত মেৰিয়াই ৰাখিব আৰু মাজে মাজে ভাঁজ সলনি কৰি দিব।
Vunavya ৰ উদ্দেশ্য হ’ল ভাৰতৰ প্ৰতিটো চুকত লুকাই থকা এই বিশুদ্ধ জিআই (GI) টেগযুক্ত তাঁতশিল্পসমূহক সিহঁতৰ আচল গৌৰৱেৰে আপোনালোকৰ আগত দাঙি ধৰা।
আপোনাৰ সংগ্ৰহত পাত চিল্কৰ সাজপাৰ আছেনে? ইয়াৰ শুভ্ৰতা আপোনাৰ কেনে লাগে? কমেন্ট কৰি আমাৰ সৈতে আপোনাৰ অনুভৱ শ্বেয়াৰ কৰক!